Köpekler

Köpeklerle Nasıl Tanıştık?

Değerlendir

En yakın ve en eski dostumuzu, bundan en az 15.000 yıl önce tanıdık. Daha doğru bir ifadeyle onu ( ilk köpek )ilk kez bu dönemlerde evcilleştirdik. Peki bunu nerede yapmıştık? Kadim dostumuzun atası nerelidir?

Avrasyadaki bozkurtlardan evcilleştirdiğimiz köpeğin -Canis lupus familiaris-, günümüzde, 400 kadar safkan ırkı ve bunlardan türeyen çok daha kalabalık ve kompleks olan sokak köpekleri grubu olarak sınıflandırılacak iki temel alt grubu bulunmaktadır. Köpeklerin etnik kökenine dair bugüne kadar yapılmış en kapsamlı çalışmada da, 161 farklı ırktan 4.676 safkan köpek 38 ülkeden 549 sokak köpeğiyle birlikte otozomal mitokondriyal ve Y-kromozomu varyasyonu açısından, 185.805 genetik marker kullanılarak karşılaştırılmıştı.

Sonuçlara gelmeden önce şunu hatırlatalım, bu ilk köpekleri seçerek yetiştirmemiz binlerce yıllık bir geçmişe tarihlendirilse de, çoğu modern ırklar son 200 yılda, Avrupa kökenli köpeklerden yapay olarak türetilmiştir. İnsan yapımı bu ırklar, Avrupalı bir ata açısından referans noktası oluştururken, sokak köpekleri grubu ise asıl inceleme grubunu oluşturması açısından, çok önemlidir. Bugün içinse yer yüzündeki köpeklerin çoğu safkan değildir, hatta kırma bile değildir; dünyadaki köpek soyunun çoğu, özgür üreme kuralsızlığıyla çoğalan sokak köpeği grubuna aittir. İlk köpek dostlarımızın nereden geldiğinin yanıtı ise, eski bir köpeğe ait DNA bulamadığımız sürece, sokakta gizlidir aslında.

Evcilleştirilen ilk köpeklerin, 16.500 yıl önce Güney Çin’den dünyaya dağıldıklarını söyleyen mitokodriyal ve Y-kromozomal çalışmalarıyla birlikte, Avrupa kurtlarından evcilleştirdiklerini öne süren, arkeolojik kalıntı çalışmalarının sonuçlarıda, bu konu üzerinde farklı görüşler olduğunu ortaya koymaktadır. Ancak, ilk modern insanın, Doğu Afrika kökenli olduğunu ortaya çıkaran çalışmalara benzeyen genetik incelemelerle yapılan bu araştırmalar, kadim dostlarımızı; Orta Asya’da, Nepal ve Moğolistan topraklarında, bozkurtlardan evcilleştirip tüm dünyaya dağıttığımıza işaret edilmektedir. Bölgeye yakın yaşamakta olan, modern köpek popülasyonundaki kısa menzilli bağlantı dengesizliği kalıbı, böyle bir sonuca işaret etse de, temkinli olmak gerekmektedir. Çünkü, başka yerde evcilleştirilmiş ve hızla Orta Asya’ya getirilerek, buradan dünyaya dağılan bir evcil köpek ırkı olma olasılığınıda atlamamak gerekir.

Yorum Yaz