Memeli

Kaplanların Biyoloji ve Ekolojileri

Kaplanların Biyoloji ve Ekolojileri
Değerlendir

Yetişkin kaplanlar yalnız hayvanlardırlar ve çok şiddetli derecede bölgeseldirler. Dişi kaplanın, 20 km² civarında bir bölgesi bulunurken erkek kaplanların bölgesi 60–100 km² arasıda. Erkeklerin bölgesi, bir sürü dişininkini kapsayabilir ama kendi bölgelerinde yabancı bir erkeğe müsamaha göstermemektedirler. Agresif doğaları gereği, lokal anlaşmazlıkları çok şiddetlidir ve genelde erkeklerden birisinin ölümü ile sonuçlanmaktadır. Erkek kaplan kendi bölgesini idrar ve anal salgı bezlerindeki salgılarla ağaçları ve dışkısı ile patikaları işaretleyerek belirlerler. Aynı zamanda ağaçlarda bıraktıkları, tırnak izleri de bölgelerini işaretlemede kullandıkları bir diğer yöntemdir. Erkekler, dişilerin kızgınlık dönemini anlamak için idrarlarını koklarken “flehmen” adı verilen bir davranışla yüzlerini ekşitir.

Dişiler, sadece birkaç gün boyunca kızgın haldedirler ve bu sürede birçok kez çiftleşmektedirler. Çiftler diğer kedilerde de olduğu gibi çok sık ve çok gürültü bir şekilde çiftleşirler. 103 gün olan gebelik süresi sonunda ağırlığı yaklaşık 1 kilogram civarında olan 3 ya da 4 yavru doğmaktadır. Etrafta gezinen diğer erkekler de dişiyi tekrar çiftleştirmek için yavruları öldürmektedirler. Yavrular, yaklaşık 8 hafta sonra anneyi yuvanın dışına kadar takip edecek hale gelirler, 18 ay sonunda ise tam bağımsız hale olmaktadırlar. Buna rağmen 2 ya da 2,5 yaşlarına kadar annelerinden ayrılmamaktadırlar. Yavrular cinsel erişkinliklerine 3-4 yaşlarında erişmektedirler. Dişiler, annelerinin yakınlarında bir bölge edinirlerken erkekler, bölgesel bir erkekle dövüşüp onu yenerek ele geçirebilecekleri bir bölge aramaya koyulmaktadırlar. Dişi bir kaplan hayatı boyunca eşit sayıda erkek ve dişi yavru dünyaya getirmektedir. Kaplanlar esaret altında çok iyi ürerler. ABD’deki esaret altındaki nüfus dünyadaki vahşi kaplan nüfusu ile rekabet edebilmektedir.

Vahşi doğada ise kaplanlar yaban domuzu, manda ve gaur gibi vahşi sığırlar, yavru filler, yavru gergedanlar ve hatta bazen ayılarla ve leoparla beslenirler. Sibirya kaplanları ve boz ayılar ciddi iki rakiptirler ve birbirlerinden mümkün olduğunca uzak durmaktadırlar. Sayısal olarak Sibirya kaplanları daha küçük ayıları öldürdüğünden çok daha başarılıdırlar. Kaplanlar ise daha büyük ayıları öldürebilirler. Erkeklere göre önemli ölçüde küçük olan, dişi kaplanlar bile yetiştin gaurları kendi başlarına öldürme yeteneğine sahiptirler. Gaur, sambar kaplanın ve yaban domuzu Hindistan’daki gözde besinleridir. Gergedan ve fil yavruları da sürülerinden ayrı kaldıklarında kaplanlara yem olmaktadırlar. Bir kaplanın, yetişkin dişi bir gergedanı öldürdüğü de gözlemlenmiştir.

Vahşi kaplanlar ise birçok yöntem kullanılarak incelenmişler. Eskiden kaplan nüfusu izlerinin kalıpları çıkarılarak tahmin edilmeye çalışılıyordu. Şimdi ise tuzak kameralar kullanılmaktadır. Dışkılarından alınan DNA’larının incelenmesi gibi yeni yöntemlerle de değerlendirilmektedir. Telsiz tasmalar kullanılarakta vahşi kaplanları takip etmek oldukça popüler ve verimli bir yöntem olarak kullanılmaktadır.

Yorum Yaz