ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô ě Ô K├Âpeklerde leptospiroz nedir
K├Âpekler

K├Âpeklerde leptospiroz nedir

K├Âpeklerde Leptospirosis
Rate this post

K├Âpeklerde leptospirosis,┬á┬áLeptospira interrogans┬á┬á(veya leptospira)┬á┬áad─▒ verilen┬á┬ábir bakterinin neden oldu─ču yayg─▒n ve ciddi bir hastal─▒kt─▒r .┬áEsas olarak k├Âpekleri etkiler ve┬á┬áinsanlara bula┼čabilir┬á┬á(zoonozdan bahsediyoruz).

Kemirgenler (├Ârne─čin s─▒├žanlar) veya di─čer k├╝├ž├╝k memeliler (├Ârne─čin kirpiler) bu bakteriyi hasta olmadan ta┼č─▒yabilir ve idrarlar─▒yla serbest b─▒rakabilirler.┬áBakteri daha sonra┬á┬ádurgun su ve toprakta┬ábulunur .┬áK├Âpek, i├žerken a─č─▒z yoluyla ve banyo yaparken deri yoluyla enfekte olur.

Leptospires, ko┼čullar uygun oldu─čunda (s─▒cak ve nemli ortam) d─▒┼č ortamda birka├ž ay hayatta kalabilir.┬áBu nedenle av k├Âpekleri veya k─▒rsal kesimde ya┼čayan k├Âpekler daha fazla risk alt─▒ndad─▒r ve hastal─▒─č─▒n g├Âr├╝lme s─▒kl─▒─č─▒ yaz sonu ve sonbaharda daha y├╝ksektir.

  • Leptospirosis, esas olarak k├Âpekleri etkileyen ancak insanlara bula┼čabilen ciddi bir bula┼č─▒c─▒ hastal─▒kt─▒r.
  • K─▒rsal alanlarda (├Âzellikle av k├Âpekleri) veya nemli bir ortamda ya┼čayan k├Âpeklerde leptospiroz geli┼čme riski daha fazlad─▒r.
  • Klinik belirtiler ├že┼čitlidir, ancak en ciddi formlar, h─▒zla ├Âl├╝mc├╝l olabilen b├Âbrek ve karaci─čer hasar─▒yla ba─člant─▒l─▒d─▒r.
  • Leptospirosis tan─▒s─▒ enfeksiyondan en az 1 hafta sonra seroloji veya kan veya idrarda yap─▒lan PCR ile konur.
  • Tedavi, y├╝ksek bir ├Âl├╝m oran─▒n─▒ engellemese bile, ba┼člang─▒├žtan itibaren yo─čun olmal─▒d─▒r (hastaneye yat─▒┼č, intraven├Âz antibiyotikler, hatta diyaliz).

K├Âpeklerde Leptospirosis

K├Âpeklerde leptospiroz belirtileri

Bir kez al─▒nd─▒─č─▒nda, leptospira kan dola┼č─▒m─▒na girer ve orada h─▒zla ├žo─čal─▒r.┬áDaha sonra b├Âbrekler, karaci─čer ve dalak ve daha nadiren sinir sistemi, g├Âzler ve genital sistem dahil olmak ├╝zere ├že┼čitli organlara kat─▒labilirler.┬áKulu├žka s├╝resi yakla┼č─▒k 7 g├╝nd├╝r.

Hastal─▒k daha sonra ├že┼čitli ┼čekillerde kendini g├Âsterebilir:

  • Bir┬á hiperakut formu, ├žo─ču zaman h─▒zla ├Âl├╝mc├╝l┬á.┬á├ľl├╝m, birka├ž klinik belirti ile 48 saat i├žinde veya bir hipotermi ve koma evresinden sonra meydana gelir.
  • Karaci─čer ve b├Âbrekler etkilenen ana organlar oldu─čunda, iktero-hemorajik bir form┬áortaya┬á ├ž─▒kabilir.┬áK├Âpek yorgun, i┼čtahs─▒zd─▒r ve ate┼č (39.5-40┬░C veya daha fazla), kanl─▒ ishal, sar─▒l─▒k, kan p─▒ht─▒la┼čma bozukluklar─▒ ve akut b├Âbrek yetmezli─či ile kendini g├Âsterir.┬áYo─čun bak─▒m─▒n yoklu─čunda 3 ila 6 g├╝n i├žinde ├Âl├╝m meydana gelebilir.
  • B├Âbrekler ├Âncelikle etkilendi─činde akut┬á┬áb├Âbrek┬á┬áyetmezli─či ortaya ├ž─▒kabilir.┬áK├Âpek ilk ba┼čta ├žok su i├žer ve idrar─▒n─▒ yapar, sonra birka├ž g├╝n sonra idrar yapmay─▒ b─▒rak─▒r.┬áYo─čun bak─▒m─▒n yoklu─čunda ├Âl├╝m 15 g├╝n i├žinde ger├žekle┼čir.
  • ┬áKan ve melena ile kusma ile sonu├žlanan hemorajik┬á┬ágastroenterit .
  • K├Âpe─čin ├╝veit, sinir belirtileri, nefes alma g├╝├žl├╝kleri vb. oldu─ču di─čer daha nadir formlar.

K├Âpeklerde Leptospirosis Te┼čhisi

Leptospirozdan ┼č├╝phelenildi─činde farkl─▒ kan parametrelerine bak─▒lmal─▒d─▒r.

  • Tam bir┬á┬ákan say─▒m─▒┬á┬á, p─▒ht─▒la┼čma problemlerini a├ž─▒klayan trombosit say─▒s─▒nda bir d├╝┼č├╝┼č├╝n yan─▒ s─▒ra beyaz kan h├╝crelerinin say─▒s─▒nda bir art─▒┼č─▒ ortaya ├ž─▒karabilir.
  • Biyokimyasal┬á┬áinceleme┬á┬á, karaci─čer ve/veya b├Âbreklerdeki hasar─▒ tespit edebilir.
  • Kar─▒n┬á┬áultrasonu┬á┬á, etkilenen organlar─▒ tan─▒mlamaya ve g├Âzlemlenen belirtilere neden olabilecek di─čer anormallikleri kontrol etmeye yard─▒mc─▒ olabilir.

Kandaki leptospira bakterisine kar┼č─▒ antikor (┬áseroloji┬á) d├╝zeyi ├Âl├ž├╝lerek kesin tan─▒ konulabilir .┬áAncak bu oran, kontaminasyondan sonra y├╝kselmeden ├Ânce 1 ila 2 hafta s├╝rebilir ve bu da kesin tan─▒y─▒ geciktirebilir.┬áH─▒zl─▒ ve yo─čun bir ┼čekilde tedavi edilmezse leptospirosisin ciddiyeti g├Âz ├Ân├╝ne al─▒nd─▒─č─▒nda, kesin tan─▒ konmadan tedaviye ba┼članmas─▒ ├Ânerilmez.

Hen├╝z antibiyotik almam─▒┼č k├Âpeklerde kanda veya idrarda (PCR y├Ântemiyle) leptospire de arayabilirsiniz.

K├Âpeklerde leptospirosis tedavisi

Vakalar─▒n b├╝y├╝k ├žo─čunlu─čunda,┬á inf├╝zyon ve┬á┬áintraven├Âz┬áantibiyotikler┬á┬ái├žin┬á┬ábirka├ž g├╝n hastanede yat─▒┼č gereklidir.┬áK├Âpek akut b├Âbrek yetmezli─čindeyse ve kabul s─▒ras─▒nda veya hastaneye yat─▒┼č s─▒ras─▒nda art─▒k idrar yapm─▒yorsa, di─čer tedaviler: hemodiyalize kadar gidebilir.┬á

K├Âpeklerde, tedaviye erken ba┼član─▒rsa leptospirosis etkili bir ┼čekilde tedavi edilebilir.┬áNe yaz─▒k ki verilen yo─čun bak─▒ma ra─čmen y├╝ksek bir ├Âl├╝m oran─▒ g├Âr├╝lmektedir.┬áK├Âpek hayatta kal─▒rsa, az ├žok ciddi b├Âbrek veya karaci─čer sekelleri olabilir.

K├Âpeklerde leptospirosisin ├Ânlenmesi

Leptospirosis’e kar┼č─▒ en iyi korunma┬á┬áa┼č─▒d─▒r┬á.┬áA┼č─▒, hayvan─▒n k├Âpe─če ula┼čan en s─▒k g├Âr├╝len iki leptospire ├že┼čidine (serogrup) kar┼č─▒ korunmas─▒n─▒ sa─člar.┬áBununla birlikte, a┼č─▒lama enfeksiyon riskini %100 engellemez ve ortaya ├ž─▒kan di─čer ├že┼čitler ├Âzellikle uygun ┼čekilde a┼č─▒lanm─▒┼č bir k├Âpe─če bula┼čabilir.

Birincil a┼č─▒lama,┬á┬á┬á├╝├ž ayl─▒ktan b├╝y├╝k yavrularda┬á3 veya 4 hafta arayla iki enjeksiyon halinde yap─▒l─▒r.

Hat─▒rlatma y─▒ll─▒k, hatta┬á┬árisk alt─▒ndaki hayvanlarda (av k├Âpekleri, sulak alanlarda ya┼čayan k├Âpekler)┬áher┬á 6 ayda birdir.

Leptospirosis, enfekte idrarla temas yoluyla k├Âpeklerden insanlara bula┼čabilir.┬áBu nedenle┬á┬á, leptospirozdan muzdarip bir k├Âpe─čin┬á┬á(eldiven, ├žama┼č─▒r suyu ile y├╝zeylerin dezenfeksiyonu, idrarla temastan ka├ž─▒nma, ba─č─▒┼č─▒kl─▒─č─▒ bask─▒lanm─▒┼č ki┼čiler veya k├╝├ž├╝k ├žocuklar i├žin k├Âpekle temastan ka├ž─▒nma vb.) varl─▒─č─▒nda hijyen ├Ânlemlerinin al─▒nmas─▒ gereklidir.

Yorum Yaz