Kuşlar

Kuşlar Hakkında

Değerlendir

Derisi tüylerle kaplı omurgalılardır ve ön bacakları kanata dönüştüğünden uçabilirler fakat elliye yakın uçamayan kuş türü vardır. Vücut sıcaklığı 41 derece civarındadır ve değişmez. Çene kemikleri beslenme şekline göre değişken, boynuzsu bir kabukla (gaga) kaplıdır. Kuşların tamamı yumurtlayarak çoğalırlar.

Dünyada yaklaşık on bine yakın kuş türü vardır. Türkiye’de yuvalanmış kuş cinsinin sayısı 268’dir, göç sırasında geçenlerle birlikte 400’ü bulur. Kuşların en büyüğü devekuşudur. Yüksekliği 2,40 metre, ağırlığı 150 kilogram dolaylarındadır. En küçük olan kolibrinin boyu 5 santimetre, ağırlığı 2 gramdır.

Tüylerinin sayısı kuşun boyuna ve ılıman bölgelerde mevsime göre değişir. Telek denilen tüylerin kökü, gövdesi ve ayası vardır. Gövdenin içi dolu fakat kök boştur. Tüy ayası, tarak dişine benzeyen dallarla, bunları birbirine bağlamaya yarayan çengelli dalcıklardan oluşur. Tüylerin rengi yaşa, cinsiyete ve türlere göre değişir. Her yıl üreme mevsiminin ardından dökülüp yenilenen tüyler, hafif ve yalıtkandır, kuşları soğuktan korur.

Yiyecekleri oldukça zengin ve çeşitli olan kuşlar, neredeyse bulabildikleri bütün besin türlerinden faydalanabilirler. Kuşlar ne kadar küçükse, aldığı besin miktarı o kadar fazladır. Bir kolibri, bir günde kendi ağırlığının iki katı daha fazla besin alırken, bir şahin ağırlığının sadece yüzde onikisi kadar yiyebilir.

Kuşlar, bazı durumlar dışında, enlemlere göre değişen belirli mevsimlerde yuva yaparlar. Kuş için yuva, ev demek değildir. Yumurta ve yavrular için bir beşik görevi görür, yavrular büyüyüp uçmaya başladığında yuva terk edilir, bir sonraki yıl tekrar yuva yapılır. Sadece yırtıcı kuşlar ve uzun bacaklılar bir yuvayı birkaç yıl kullanır.

Genellikle birer gün arayla yumurtlarlar. Kuluçka süreleri 10 gün ile 81 gün arasında değişebilmektedir. Bazen sadece erkek, bazen de dişi, kimi zamanlarda ise her ikisi birden kuluçkaya yatar. Kuluçka dönemi ya ilk yumurtanın yumurtlanmasıyla ya da hepsi yumurtlandıktan sonra başlar.

Yavrular yumurtadan çıktıktan sonra yuvacıl veya geçici yuvacıl olrak ikiye ayrılırlar. Yuvacıl yavrular, çıplak ya da hav adı verilen ince tüylerle kaplıdır. Birkaç gün gözleri açılmaz ve kendileri yer değiştirip, beslenemezler. Bir dönem anne ve babalarına bağımlı yaşamak zorundadırlar. Geçici yuvacıl yavrular ise, yumurtadan çıktıktan çok kısa bir süre sonra yürümeye başlayan, hav ile kaplı ve gözleri açık olan yavrulardır. Kendileri beslenebilir fakat anne – babaları yol göstererek onları, soğuk ve düşmanlardan koruyarak doğa ile mücadele etmeyi öğretirler.

Nilay AYDIN

Yorum Yaz